گردشگری چه اثرات اقتصادی دارد ؟
جمعه بیست و پنجم دی ۱۳۹۴ ساعت 16:53 | نوشته ‌شده به دست دکتر مهدی سقایی | ( )

گردشگری اثرات اقتصادی متعددی دارد گردشگران در فروش ها ، سود ها ، مشاغل ، مالیاتها بردر آمد و درآمد در یک منطقه نقش دارد مستقیم ترین اثرات در داخل بخش های اولیه گردشگری  مانند اتاق کرایه ای ، رستوران ها ، حمل و نقل ، تفریحات و خرده فروشی روی می دهند . از طریق اثرات اولیه ، گردشگری بر بیشتر بخش های اقتصاد تاثیر می گذارد یک تحلیل تاثیر اقتصادی فعالیت گردشگری معمولاً توجه خود را به تغییرات در فروش ها ، در آمد ، و شغل در ک منطقه که که از فعالیت توریم منتج می شود معطوف می دارد .

 یک سناریوی ساده تاثیر گردشگری با مثالی روشن می شود . اجازه بدهید که فرش کنیم که منطقه ای 100 گردشگر اضافی جذب می کند که هر کدامشان 100 بار خرج می کند . خرج جدید 10000 دلار در روز در منطقه است . اگر این در طول یک فصل 100 ادامه یابد . منطقه یک میلیون دلار در فروش های جدید اندوخته خواهد کرد . یک میلیون دلار خرج شده بین خانه کرایه رستوران تفریح ، تجارت ، خرده فروشی ، نسبت به اینکه بازدید کننده 100 دلار را چگونه خرج می کند توزیع خواهد شد . شاید 30 درصد از یک میلیون دلار بلافاصله خارج از منطقه کسر شود تا هزینه های کالاهای خریداری شده به وسیله گردشگران که در منطقه محلی تولید می شوند. حدود 70000 دلار باقیمانده در فروش های مستقیم ممکن است 350000 دلار در آمد در داخل صنایع گردشگری حاصل کند و از 20 مشاغل مستقیم گردشگری حمایت نمایند . صنایع گردشگری تمرکز دهنده کار و در آمد هستند که بخش زیادی از فروش ها را به داخل در آمد و مشاغل معادل انتقال می دهند .


علمی شدن گردشگری
سه شنبه هشتم دی ۱۳۹۴ ساعت 16:55 | نوشته ‌شده به دست دکتر مهدی سقایی | ( )

علمی شدن گردشگری

نوشته جعفر جعفری؛ ترجمه امیر هاشمی مقدم

منبع : سایت انسان شناسی و فرهنگ

 

شاید تعداد اندکی از صنایع، به سرعت گردشگری دگرگون شده باشند – و در کل، علیرغم ریشه کهنی که دارد، اساساً [این دگرگونی] در چند دهه اخیر رخ داده است. همچون در جوامع و کشورهایی که چشم انداز اقتصادی شان را در گردشگری یافته و کوششهای شان را بر یافتن روزنه ای به پتانسیلهای آن متمرکز کرده اند، گردشگری به طور ناگهانی به مثابه یک تجارت پرقدرت ظاهر شد؛ تجارتی بین المللی و فراصنعتِ جهانی. در یک چرخش زمانی کوتاه، این صنعت به رتبه نخست پس از نفت ارتقاء یافت. سپس با آن برابر شد و ناگهان در صدر قرار گرفت. اکنون نیز جایگاه بزرگترین صنعت را در جهان در اختیار دارد. بنابراین این رشد و دگرگونی موثر، کوششها را متوجه بدنه میان رشته ای دانشی کرده که می تواند این صنعت را درک کرده و برنامه و توسعه اش را در همه مراحل و حوزه های محلی، منطقه ای و بین المللی هدایت کند. این حوزه جدید، با فرایندهای علمی شدن و همچنین پیشرفت سریعش امروزه به مثابه حوزه ای مشروع و درخور رسیدگی در بسیاری از جوامع علمی پهنه جهان به رسمیت شناخته شده است. هدف این مقاله این است که دیدگاه های معطوف به گذشته و آینده درباره سیر علمی گردشگری را ترسیم کند. به طور مشخص تر، هدف این است که برخی از موقعیت های گذشته ای که به گردشگری یاری رساندند تا ابعاد و عمق دانش بودگی اش در دوره معاصر را نمایان سازد تا با این کار: شاکله چشم انداز این دانش را طرح ریزی کرده؛ به طور گزینشی از این زمینه، مباحث اجتماعی/ اقتصادی مرکزی را استخراج کند؛ نقاط عطف پژوهش میان رشته ای را برای گسترش مرزهای جدید پیشنهاد دهد؛ توانمندی این دانش را در بین چالشها و فرصتها بسنجد؛ تا به نوبه خودبتواند اداره و برنامه ریزی حال و آینده این فراصنعتِ متفاوت را رهنمون شود. در بخش تئوریک، اطلاعات به دست آمده و در بخش عملی، راهبردهای پایدار پرورانده شده، اکنون در بدنه این دانش ریشه دوانده و می تواند به همه این [بخشهای] مستقیم یا غیرمستقیم گردشگری سود برساند: بنگاه های کارآفرینی بخشهای عمومی و خصوصی که عزم توسعه دارند؛ گردشگرانی که بخشی از درآمد و اوقات فراغت شان را برای دیدن مردمان و مکانهای دور و نزدیک صرف می کنند؛ میزبانانی که جوامع و منابع شان بسیج شده و تحت تأثیر نیازهای گردشگران قرار گرفته و صنایع بسیاری که با آنها سازگار شده اند؛ و نهادهای دانشگاهی ای که درگیر پژوهش، آموزش و گسترش دانش در این حوزه شده و اکنون در بسیاری از فضاهای دانشگاهی جهان مستقر شده اند.

سیر تکاملی اندیشه درباره گردشگری

امروزه گردشگری به مثابه یک قدرت بزرگ اقتصاد جهانی و یک صنعت بزرگ جهان شمول مورد ستایش قرار گرفته است. در میان آثار منتشره سازمان جهانی جهانگردی، بسیاری از آنها به رشد ثابت این پدیده از جنگ جهانی دوم به این سو اشاره دارند. برای نمونه در سال 1950 از ورود 25.3 میلیون گردشگر بین المللی، 2.1 میلیارد دلار درآمد به دست آمد. در سالهای پایانی سده بیستم، یعنی در 1998، 524 میلیون گردشگر، درآمدی برابر 445 میلیارد دلار را ایجاد کردند. در همان سال در سراسر جهان، بودجه گردشگری داخلی و بین المللی به 3 تریلیون دلار افزایش یافت. بر اساس یک تحلیل، این مورد دوم [گردشگری بین المللی]، چندین برابر بزرگتر از هزینه های دفاعی دنیاست. به بیانی دیگر، بودجه جهانی در حوزه گردشگری فراتر از تولید ناخالص ملی هر کشوری در دنیاست؛ [البته] به استثنای امریکا و ژاپن. این ارزیابی، ظرفیت گردشگری در سالهای آغازین سده بیست و یکم را همچنان شگفت انگیز می داند [این مقاله بیش از ده سال پیش منتشر شده است؛ اگرچه چیزی از کاربردی بودن داده های آن نکاسته. م]

ثبات رشد گردشگری از جنگ جهانی دوم، و به ویژه در طول دهه های اخیر موجب بیشترین توجهات به آن، هم به عنوان یک صنعت و هم به عنوان یک پدیده شده است. نگاهی به ادبیات این دانش، پرتو تازه ای بر رشد و محبوبیت آن می افکند. برای نشان دادن این الگو، نوشته ها و بینشهای چند دهه اخیر می تواند در چهار گروه دسته بندی شود که برای هر گروه، یک موقعیت یا خط مشی شاخص اندیشه، پیشنهاد می شود. اینها، یعنی موقعیتهای «جانبدارانه»، «هشدارآمیز»، «سازگارانه» و «دانش-بنیاد» آنچنانکه بحث خواهد شد، به شیوه رویدادنگاری مطرح می شوند؛ با زمینه و موقعیتی که به [مرحله] بعدی راهنمایی می کند؛ اما نه به گونه ای که جایگزین آن شود. بلکه امروزه هر چهار زمینه به طور همزمان وجود دارند.


همایش ملی جایگاه علوم گردشگری در آمایش سرزمین و توسعه منطقه ای
چهارشنبه سوم تیر ۱۳۹۴ ساعت 23:48 | نوشته ‌شده به دست دکتر مهدی سقایی | ( )

با احترام به عرض می رساند، موسسه آموزش عالی حکیم جرجانی گرگان با ده سال سابقه  آموزش و تحقیق در علوم گردشگری در مقاطع کاردانی ، کارشناسی و کارشناسی ارشد ( در چهار رشته مدیریت جهانگردی ، جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری، اکوتوریسم و گردشگری مذهبی) در نظر دارد در مورخه 5 مهرماه 1394 که مصادف است با روز جهانی گردشگری همایشی ملی تحت عنوان «جایگاه علوم گردشگری در آمایش سرزمین و توسعه منطقه ای با تاکید بر استان گلستان » برگزار نماید. در واقع نیاز به تبیین هستی شناختی علوم گردشگری و جایگاه این علوم در نظام برنامه ریزی کشور، بخصوص آمایش سرزمین (سند مادر توسعه نواحی مختلف کشور) از ضرورت های برگزاری این همایش می باشد.

برای اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید


کتاب اکو سیستم های طبیعی و اکوتوریسم با تاکید بر ایران
چهارشنبه سوم دی ۱۳۹۳ ساعت 13:32 | نوشته ‌شده به دست دکتر مهدی سقایی | ( )
کتاب اکوسیستم های طبیعی و اکوتوریسم با تاکید بر ایران ، که توسط دکتر مهدی سقایی و دکتر محمد باقر مسعودی تالیف شده توسط انتشارات مهکامه منتشر شده است.

 

 

این کتاب جهت استفاده دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد در رشته مدیریت جهانگردی گرایش برنامه ریزی و توسعه برای دو واحد درسی مدیریت اکوسیستم های طبیعی و اکوتوریسم، دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد در رشته جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری با گرایش منطقه ای برای دو واحد درسی اکوسیستم و میراث طبیعی در برنامه ریزی گردشگری و برای دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد در رشته اکوتوریسم در دروس مرتبط نگاشته شده است. امید است که این کتاب بتواند بستر مناسبی را در شناخت و تحلیل اکوسیستم های طبیعی و اکوتوریسم با نگاهی به ایران برای دانشجویان گردشگری فراههم آورد.

جهت تهیه کتاب با انتشارات مهکامه با شماره 66497050 ـ 66488203 تماس بگیرید

ارزيابي آثار محيط‌زيستي پروژه‌هاي گردشگري
چهارشنبه هفتم آبان ۱۳۹۳ ساعت 19:49 | نوشته ‌شده به دست دکتر مهدی سقایی | ( )

گردشگري به‌عنوان يکي از مهمترین پديده‌هاي هزاره سوم، طي نيم قرن گذشته با رشد تصاعد گونه خود تأثير بسزايي در رشد و پويايي اقتصادي و تبادلات فرهنگي کشورها داشته است. به‌طوري‌که بسياري از صاحب‌نظران، قرن حاضر را قرن گردشگري نام نهاده‌اند. توجه به مقوله گردشگري زماني مهمتر جلوه مي‌كند كه براساس آمارهاي موجود، صنعت گردشگري امروزه به‌عنوان دومين منبع درآمد بيش از 49 كشور در حال توسعه به حساب مي‌آيد و راهبردي است براي افزايش درآمد و فقرزدايي اين كشورها. براساس پيش‌بيني سازمان جهانگردي جهاني (WTO) تا سال 2010 بيش از 43 درصد از اشتغال جهان مربوط به بخش گردشگري خواهد بود (محمدي ده چشمه و زنگي آبادي، 1387). طبق پيش‌بيني WTO تا سال 2020 ميلادي، تعداد جهانگردان به رقمي بالغ بر 1/6 ميليارد نفر خواهد رسيد. براساس آمار ارائه شده از همين سازمان، بيش از 50 درصد معضل اشتغال در كشورهاي در حال توسعه از طريق توسعه اين صنعت قابل حل است. به هر حال، توسعه گردشگري همانند توسعه جهاني توجهي به عناصر و بسترهاي ايجادکننده اين صنعت نداشته و با هدف سودآوري و افزايش رفاه اجتماعي آثار مخربي را به همراه داشته به همين دلیل در اين ميان تصوير نادرست و نامناسبي از رابطه گردشگري و محيط به جا گذاشته است.

رشد و توسعه اقتصادي- اجتماعي منطقه‌اي اجتناب‌ناپذير است، اما با توجه به اصل توسعه پايدار و درخور، حفاظت از منابع‌طبيعي بايد همواره مدنظر قرار گيرد. پايداري در اينجا بدان معناست‌که ساکنان امروز اجتماع محلي، روستا، شهر و کشور مفروض آن‌چنان زندگی کنند و توسعه يابند که نسل‌هاي بعدي نيز به زندگي قابل قبولي ادامه دهند و (Lee and George, 2000) بديهي است چنين تعريفي نشان مي‌دهد که توسعه اولاً صرفاً مقوله‌اي اقتصادي نيست و ثانياً هر نوع توسعه‌اي قابل قبول نمي‌تواند باشد. با چنين تعريفي مشخص مي‌شود که جهانگردي نيز تمامي انواع گردشگري را مورد تأييد قرار نمي‌دهد ((Mathieson and wall, 1982.

براساس ويژگي‌هاي منحصر به فرد هر منطقه و مشخصات فعاليت‌هاي هر پروژه گردشگري، آثار مثبت، يا منفي اجرا و بهره‌برداري از طرح متفاوت خواهد بود. مناطق ساحلي از جمله مناطق حساس طبيعي‌اند كه در صورت بروز اشتباهات در حين ساخت و بهره‌برداري از انواع پروژه‌ها آثار جبران‌ناپذيري را متقبل مي‌شوند. بنابراين با علم به اين که ناگزير به ايجاد تغييرات در محيط طبيعي خود هستيم، موظف به انتخاب متبحرانه توسعه‌هايي نيز هستيم که متناسب با توان فعلي و آتي محيط باشد. همچنين در فرايند برنامه‌ريزي و مديريت سرزمين براي توسعه پايدار، پس از ارزيابي توان اکولوژيکي، نياز به ارزيابي آثار توسعه بر محيط‌زيست طرح‌ها و پروژه‌هاست. انجام ارزيابى آثار توسعه در كشور ما سال 1354 آغاز شد، اما پس از سال 1358 در كشور خود را نمايان ساخت. با اين حال پس از مصوبه شوراي‌عالى محيط‌زيست در سال 1373 بود كه ارزيابى آثار توسعه، يا به قول علمى آن نشانزدهاى محيط‌زيستى جايى هم در دستگاههاى اجرايى و از همه مهمتر در ارگان‌هاى علمى و ... براى خود باز كرد (مخدوم، 1387). ارزيابي آثار محيط‌زيستي، يکي از متداول‌ترين و مناسب‌ترين روشهاي علمي براي جلوگيري از خطرهای محيط‌زيستي با عنايت به رشد و توسعه اقتصادي- اجتماعي بوده و سعي در تهيه راهکارهاي علمي برای اجراي پروژه‌هايي، با توجه به حساسيت‌هاي محيط‌زيستي و جلوگيري از اجراي پروژه‌هاي آسيب‌رسان دارد (توکلي و ثابت رفتار، 1382).

برای انجام ارزيابي آثار محيط‌زيستي ناشي از اجراي پروژه، اقدام به شناخت پروژه پيشنهادي شده و پس از شناخت به‌دست آمده از فازهاي مختلف پروژه، اجزا و عناصر محيط‌زيست منطقه تحت اثر به تفکيک سه محيط فيزيکوشيميايي، بيولوژيکي و اقتصادي- اجتماعي- فرهنگي مورد ارزیابی و شناسايي قرار می گیرد. در ادامه شناخت پروژه و شناخت محيط‌زيست منطقه تحت اثر، اقدام به ارزیابی و پيش‌بيني آثار ناشي از پروژه پيشنهادي بر روي عوامل محيطي به تفکيک دو فاز ساختماني و بهره‌برداري می گردد. پس از ارزیابی و پيش‌بيني آثار، اقدام به ارزيابي و تجزيه تحليل آثار می شود. در ارزيابي آثار پروژه موردنظر از روش ماتريس اصلاح شده لئوپولد، يا ماتريس ايراني (مخدوم، 1382؛ مخدوم، 1387) و روش روي‌هم‌گذاري، استفاده می گردد. روش یاد شده را آقاي مک هارگ در دهه 1960 براي برنامه‌ريزي محيط‌زيستي استفاده کرد (Glasson et al, 2005). در اين مطالعه، از روش رو‌ي‌هم‌گذاري براي نشان دادن محدوده آثار و از روش ماتريس براي مشخص کردن آثار اجراي پروژه به‌صورت کمي استفاده شد (مخدوم، 1382). با استفاده از روي‌هم‌گذاري نقشه‌هاي موضوعي، مناطق حساس شناسايي شده و محدوده آثار آتي پروژه بر اين مناطق بررسي و مکاندار می گردد. براي ارزيابي کمي آثار محيط‌زيستي، جدول ماتريس، در ستون با 47 ريزفعاليت پروژه و در رديف با50 عامل محيط‌زيستي طراحي شده و  مهمترین ريزفعاليت‌هاي مورد بررسي در دوره‌هاي ساخت و بهره‌برداري شامل پاك‌تراشي و حذف پوشش گياهي، آماده‌سازي و تسطيح زمين، احداث راههاي دسترسي، عمليات لايروبي و بسترسازي در داخل آب، خاكبرداري، خاكريزي، فونداسيون و بتن‌ريزي، نصب تجهيزات و تأسيسات، تجهيز كمپ كارگاهي و اقامتي، برداشت منابع قرضه و تأمين مصالح ساختماني، احداث ساختمان‌ها (گودبرداري،‏ اجراي اسكلت و ساخت بناها، ساخت جزيره مصنوعي، خيابان‌كشي و پياده‌رو‌سازي)، احداث آكواريوم و بهره‌برداري از طيف وسيع فعاليت‌هاي گردشگري می باشد. معيارهاي محيط‌زيستي نيز در سه گروه محيط فيزيكي (فرسايش و لغزش، كميت و كيفيت آبهاي زيرزميني و سطحي، آلودگي آبهاي ساحلي و آلودگي صدا و ...)، بیولوژیکی (زيستگاههاي حساس و آسيب‌پذير، گونه‌هاي جانوري و گياهي در تهديد، و ...) و اقتصادي- اجتماعي (كاربري اراضي، اشتغال، پذيرش اجتماعي، بهداشت و ...) مورد توجه قرار می گیرند. در مرحله بعد هر كدام از معيارها، يا شاخص‌هاي محيط‌زيستي در ارتباط با هر كدام از ريزفعاليت‌هاي پروژه به‌صورت دو به دو مقايسه شده و بر پايه شدت تنش‌هاي محتمل و درجه اهميت شاخص‌ها در ارتباط با مجموعه ريزفعاليت‌هاي پروژه و همچنين با توجه به احتمال، درجه بازگشت‌پذيري و زمان و تداوم وقوع نشانزدها ارزيابي می گردند. تأثير ريزفعاليت‌هايي كه بر عامل محيط‌زيستي اثر داشتند، با اعداد بين 5± ارزش‌گذاري شده و مورد بررسي كمي و كيفي قرار می گیرند. گام بعدي پس از تكميل جدول ماتريس، جمع‌بندي رياضي بود كه طي آن به‌ترتيب تعداد ارزشها، تعداد ارزشهاي مثبت، جمع جبري، نسبت ارزشهاي مثبت و ميانگين رده‌بندي تعيين می شود.

نحوه ارزشگذاري آثار و پيامدها

آثار سودمند

آثار مخرب

اثر سودمند عالي

5+

اثر با تخريب بسيار زياد (پسرفته)

5-

اثر سودمند خوب

4+

اثر با تخريب زياد (تباه شده)

4-

اثر سودمند متوسط

3+

اثر با تخريب متوسط (آشفته)

3-

اثر سودمند ضعيف

2+

اثر با تخريب كم (نابسامان)

2-

اثر سودمند ناچيز

1+

اثر با تخريب ناچيز (تنش‌دار)

1-

 

 ماخذ : اشرف زاده ، محمد رضا و همکاران (1389)ارزيابي آثار محيطزيستي پروژههاي گردشگري ساحلي(مطالعه موردي: شهر جهانگردی بین‌المللی خليجفارس)،پژوهش‌های محیط زیست، سال 1، شماره 1، صفحه 83 تا 92

 

اقتصاد گردشگری
شنبه بیست و دوم شهریور ۱۳۹۳ ساعت 20:47 | نوشته ‌شده به دست دکتر مهدی سقایی | ( )

به مجردی که گردشگران اقدام به مسافرت می‌نمایند مجموعه‌ای از فعل و انفعالات اقتصادی شروع می‌شود. این فعالیت، عوامل گوناگون تولید را به خدمت گرفته و با طیف وسیعی از فعالیت‌ها در ارتباط است. در این صنعت جاذبه‌ها، تسهیلات و خدمات رفاهی به عنوان کالا به گردشگر عرضه شده و نیاز آنها به دیدار از منطقه و جاذبه­های آن به عنوان تقاضا به شمار می‌رود (معصومی،1385). یعنی خروج گردشگر از منطقه بسوی سایر مناطق و کشورها بعنوان تقاضا برای کالاهای موجود در خارج از منطقه بوده و خروج ارز و پول را به دنبال خواهد داشت. ورود گردشگران به منطقه نیز به منزله تزریقی است که بر اقتصاد آن منطقه منظور می‌گردد. به عبارتی خروج گردشگران از منطقه بسوی سایر نقاط، مشابه وارد کردن کالاهاست و در مورد کشورها و مناطقی که مورد بازدید قرار می‌گیرند، صادرات کالا مفهوم پیدا می‌کند (کیانمهر،1372). با این تفاوت که در این صنعت مصرف‌کننده کالا (گردشگر) خود به منطقه ارائه دهندة کالا و خدمات مراجعه می‌کند به این دلیل پرداخت‌ها بر خلاف صادرات معمول کالا همواره همسو با جریان سفر گردشگران می‌باشد (صباغ کرمانی،1375).در حوزة اقتصاد گردشگري، مي‌توان پرسيد كه چرا افراد مسافرت به مكان خاصي را به جاي مكان ديگري انتخاب كرده، يا آنكه ترجيح مي‌دهند به جاي مسافرت در خانة خود باشند و يا اينكه چرا فردي تصميم به مصرف (يا سرمايه‌گذاري) پول خود برای مسافرت می‌گیرد؟

مطالعاتی که تاکنون در رابطه با مفاهیم اقتصادی گردشگری صورت گرفته، بسیار نا‏متوازن است؛ به طوری‌که اغلب پژوهش‌های انجام شده، بر موضوعاتی نظیر تقاضای گردشگری، پیش­بینی نوسانات تقاضا و اثرات تکاثری گردشگری بر سایر حوزه­های اقتصادی، متمرکز بوده و می‌توان گفت که از بررسی سایر ابعاد اقتصادی گردشگری، غفلت شده است. تقاضا و هزینه­های گردشگری در بسیاری از مقاصد، مورد مطالعه قرار گرفته است. برخلاف ادبیات نسبتاً غنی که در مورد تقاضای گردشگری و روش­های مختلف پیش­بینی آن، وجود دارد، به بعد عرضه، در مطالعات اقتصاد گردشگری، کمتر توجه شده است. پژوهش­هایی که در مورد ساختار تولید و ارائه خدمات گردشگری انجام گرفته، تا حدودی به بررسی عرضه محصولات و خدمات گردشگری پرداخته اند.

مطالعه­ی اقتصاد گردشگری به معنای بررسی موضوعاتی همچون تقاضا، بنگاه­ها و بازارها، وابستگی‌ها و تعاملات بین‌المللی آن­ها، عرضه و ساختارهای بازار، قیمت­گذاری و محاسبه ارزش افزوده فعالیت­های گردشگری و بطور کلی مطالعه تمامی ابعاد، اثرات، نتایج و عوامل اقتصادی مؤثر بر صنعت گردشگری می‌باشد (استبلر و همکاران[1]،2010).

بنا به تعریف لاندبرگ اقتصاد گردشگری میزان مسافرت­ها و تبعات و اثرات اقتصادی آنها را اعم از مستقیم، غیرمستقیم و القایی مورد سنجش و اندازه­گیری قرار می­دهد (لاندبرگ،1383). آدریان بول نیز معتقد است که علم اقتصاد در بسیاری از حوزه­ها نقش ایفا می­کند، بویژه در آنجا که لازم است اثرات اقتصادی و اقدامات مربوط به کنترل آثار گردشگری و نیروهای بازار که تقاضای گردشگران را به عرضه و کالاهای گردشگری، مرتبط می­کنند مورد تحلیل قرار گیرند. هم چنین، از یک طرف توجه به رابطه متقابل علم اقتصاد با جامعه­شناسی، روان­شناسی و جغرافیای گردشگری اهمیت دارد و از طرف دیگر، علم اقتصاد در برنامه­ریزی، مدیریت و بازاریابی سازمان­ها و مقصدهای سفر و گردشگری نقشی بر عهده دارد(بول[2]،1995). اقتصاد خرد نیز که شاخه‌ای از علم اقتصاد است، به مطالعه ی نحوه­ی گزینش واحدهای خاص اقتصادی از جمله هتل­ها، متل­ها، رستوران­ها، خطوط هواپیمایی و دیگر بخش­های گردشگری می­پردازد و اقتصاد کلان به مطالعه پدیده­های کلان مقیاس اجتماعی، بالاخص مخارج کل گردشگری، ضریب تکاثری و دیگر آثار کلان اقتصاد گردشگری می‌پردازد (لاندبرگ،1383).

اقتصاددانان، گردشگری را از نظر عرضه و تقاضا، تراز پرداخت‌ها، مبادلات خارجی، اشتغال، درآمد ملی و آینده‌نگری اقتصادی و سایر موضوعات مورد بررسی قرار می‌دهند (معصومی،1385) و عوامل گوناگونی نیز در میزان تاثیر گردشگری بر اقتصاد یک جامعه تأثیر دارند. عمده‌ترین این عوامل عبارتند از:

  • کیفیت امکانات و جاذبه‌های گردشگری
  • میزان اشتغال خارجیان در مشاغل کلیدی صنعت گردشگری
  • میزان مدت از سال که جاذبه‌ها آماده پاسخگویی به تقاضا برای بازدید هستند (درجه فصلی بودن گردشگری).
  • میزان ستانده از پرداخت‌ها و هزینه‌ها برای گردشگری.
  • درصد مالکیت ملیت‌های خارجی.
  • اندازه اقتصاد ملی در مقصد.
  • مشارکت دولت در تدارک زیرساخت‌های صنعت گردشگری و ایجاد انگیزه ها.
  • سطح توسعه جامعه مقصد.
  • مقدار مخارج گردشگری خارجی در مقصد (لی[3]، 1988).
ماخذ : فرزین ، محد رضا و نصیری، مهری (1392) اقتصاد و گردشگری، کانون هماهنگی دانش و صنعت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبایی

[1]- Stabler

[2]- Bull

[3]-  Lea

 
موضوعات
دیگر موارد