گردشگری و اقلیم

اقليم به عنوان پديده اي جغرافيايي، رابطه اي تنگاتنگ و انکار ناپذير با گردشگري و توسعه مقاصد گردشگري دارد. به طوري که بسياري از مقاصد مطرح گردشگري جهان، موفقيت خود را مرهون برخورداري از اقليمي مطلوب هستند.سطح تغييرات اقليمي و پيامدهاي حاصله از آن به يکي از چالش ها و دغدغه هاي مهم جامعه جهاني در قرن بيست و يکم بدل شده است. طبيعتاَ اين تغييرات بر مقاصد گردشگري و توسعه آتي آن ها تاثير گذاشته و مديريت اين مقاصد را در آينده با بحران ها و چالش هاي جدي مواجه خواهد نمود.تغييرات اقليمي، يکي از جدي ترين تهديدهاي محيطي در قرن 21 به شمار مي آيد که نقش بسزايي در عرصه هاي مختلف زندگي بشري ايفا مي کند. اقليم و گردشگري داراي رابطه اي دوسويه هستند. از آنجا که جاذبه هاي طبيعي براي بسياري از مقاصد گردشگري منبع اصلي جذب گردشگر محسوب مي شوند و به طور فزاينده اي گردشگران علاقمند هستند تعطيلات خود را در مکان هاي بکر و طبيعي سپري کنند، شرايط اقليمي در موفقيت و توسعه بلند مدت صنعت نقش مهمي ايفا مي کند. تنوع اقليمي، طول و کيفيت فصول گردشگري و سودآوري صنعت را متاثر مي کند مثلا در کانادا برآورد شده است که 1 درجه افزايش دما در تابستان باعث 4 درصد افزايش در هزينه صرف شده توسط گردشگران مي شود. به طور کلي اقليم تاثير زيادي بر گردشگري و خصوصاَ تفرج دارد و در بعضي مناطق سبب جايگزيني جاذبه هاي گردشگري منطقه مي شود. از سوي ديگر گردشگري از طريق انتشار گازهاي گلخانه اي باعث تسريع روند تغييرات اقليمي مي شود.

طي سال هاي اخير شاهد اشکال مختلفي از تغييرات اقليمي بوده ايم به طوري که ميانگين دماي جهاني بين سال هاي 2005-2001 حدود 0.76 درجه سانتي گراد افزايش پيدا کرده است و به دليل کاهش گسترده يخچال ها و آب شدن کلاهک هاي يخي بين سال هاي 2003-1993، سطح آب اقيانوس ها سالانه به طور ميانگين 3.1 ميلي متر افزايش يافته. علاوه بر اين ها، تغييرات اقليمي منجر به بروز دگرگوني هاي ديگري در ميانگين دماي اقيانوس ها، الگوي وزش باد، ميانگين بارش، فرسايش ساحل و ... گرديده است. به عنوان مثال مناطق کوهستاني آلپ يکي از پررونق ترين مقاصد گردشگري زمستاني به شمار مي آيد، اين رونق بطور وسيعي به ميزان برف و شرايط اقليمي منطقه وابسته است. مطالعات نشان مي دهد که در سالهاي اخير ميزان پوشش برف در اين کوهها به ميزان قابل ملاحظه اي کاهش يافته. آبگ و فراسچ معتقدند که با فرض 3 درجه سانتي گراد افزايش در ميانگين دما مرز برف درآلپ مرکزي در زمستان 300 متر افزايش پيدا خواهد کرد، اولين بارش به تاخير خواهد افتاد و در ارتفاع کمتر از 1200 متر پوشش زمستاني مداوم برف وجود نخواهد داشت. اين ها نشان مي دهند که گردشگري زمستاني در کوههاي آلپ شاهد چالشهاي جديدي خواهد بود و بايد اين را در سياست گذاري ها و استراتژي هاي مديريتي منطقه لحاظ کرد. اما بايد در نظر داشت که اين تغييرات براي مقاصد تنها پيامدهاي منفي در پي نخواهد داشت بلکه مي تواند در جاهايي نيز باعث رونق بيشتر گردشگري شود. به عنوان مثال پيش بيني شده است که در پي تغييرات اقليمي حاصله در کوههاي راکي پارک ملي کانادا تا سال 2020 شاهد افزايش بازديد سالانه بين 6 تا 10 درصد خواهيم بود.

در اين ميان بايد به گونه اي دقيق و از ديدگاه جامع به اين تغييرات نگريست و بررسي کرد که چگونه اين تغييرات مي تواند بر مقاصد گردشگري تاثيرگذار باشد، وسعت، شدت و پايداري آن ها چگونه است، آيا اين تغييرات بر برنامه هاي بلند مدت گردشگري تاثير خواهند گذاشت؟ آيا مي توانند مسير جريانات گردشگري را تغيير دهند؟ آيا اين تغييرات فقط تهديد به شمار مي آيند يا اينکه مي توانند فرصت هاي جديدي را براي مناطقي که تاکنون رونق گردشگري نداشته اند به ارمغان آورند و اگر چنين است برندگان و بازندگان اين تغييرات چه کساني هستند. حقايق پيش رو نقش مديران گردشگري را در چگونگي مواجهه با تغييرات اقليمي بيش از پيش آشکار مي سازد. استراتژي هاي اتخاذ شده توسط آن ها براي تطبيق با شرايط جديد، کاهش اثرات يا استفاده از تغييرات ايجاد شده به عنوان فرصت در موفقيت مقاصد گردشگري بسيار تعيين کننده خواهد بود.

بخش های از پورپوزال طرح TDS

نویسنده : ساسان فدایی

اشاره : این مطلب بخش های از پورپوزالی بوده که توسط نویسنده نگارش یافته استاز آنجا که این پورپوزال به سرقت رفته ، از سازمان ها و اداراتی که پورپوزال به آنها ارجاع داده شده درخواست می گردد ، پورپوزال مربوطه را به نویسنده ارجاع دهند.

مدتهاست که کشورهای جهان با توجه به درک اهمیت صنعت گردشگری اقدام به ارائه طرحها و ارائه چشم اندازی جامع از آینده که بتوانند با توجه به این سود سرشار، سهمی از این صنعت را به خود اختصاص دهند این در حالی است که کشور ما متاسفاته به دلایل مختلف نتوانسته سهم قابل ملاحضه در این بعد داشته باشد و به نسبت سایر کشورهای منطقه سهم ناچیزی به خود اختصاص داده است.

اما مدتی است در مناطقی از جهان که قابلیت جذب گردشگری را دارند  طرحهای جامعی تحت عنوان استراتژی توسعه گردشگری(TDS) به اجرا در می آید. اما تا کنون استراتژی توسعه گردشگری (TDS)در هیچ یک از شهرهای کشورمان به اجرا در نیامده است.

 در ادامه به قسمتی از این طرحها که در کشورهای دیگر به اجرا در آمده اند  اشاره میشود.

استراتژی توسعه گردشگری(TDS) شهرستان اورگان واشنگتن 2005

استراتژی توسعه گردشگری (TDS)کامبودیا 2009-2011

استراتژی توسعه گردشگری(TDS) شمال شایر

استراتژی توسعه گردشگری(TDS) غرب رومانی 2007-2021

استراتژی توسعه گردشگری(TDS) منطقه گییر کانادا 2007

استراتژی توسعه گردشگری(TDS) منطقه کالانیا

استراتژی توسعه گردشگری(TDS) ایرلند شمالی

استراتژی توسعه گردشگری(TDS) اندونزی

  گردشگری صنعت صادرات است، این  مفهوم در ابتدا ممکن است کمی عجیب به نظر برسد و بیشتر صادرات مواد نفتی-خودرو-میوه و ... را در نظر آشکار می کند، اقتصاد دانان گردشگری را صادرات نامرئی می نامند. گردشگری کسب و کار و کارهای کوچک است، مطالعات بین المللی تحقیقات نشان می دهد که گردشگری یکی از مؤترترین کاتالیزورها برای فعال شدن و حفظ کسب و کار کوچک و متوسط است و قابلیت فراهم آوردن فرصت های جدید برای مشاغل تمام وقت و پاره وقت برای  کار آفرینان می باشد. این می تواند سریع تر از صنعت ساختمان سازی و صنعت به بازده تولید سرمایه برسد و احتمالأ با تأثیر منفی کمتری بر روی محیط زیست باشد. DRAFT TOURISM DEVELOPMENT PLAN WASHINGTON 2009) P:32) گرشگری و اقتصاد گردشگری در حال حاضر ، در حال تبدیل شدن به یکی از ارکان اصلی اقتصاد تجاری جهان است ، افزون بر این بسیاری از برنامه ریزان و سیایت گزاران توسعه نیز از صنعت گردشگری به عنوان رکن اصلی توسعه پایدار یاد می کنند . این نمود سبب آن شده که کشوران مختلف با توجه به توانمندی هی طبیعی ، فرهنگی و تاریخی خود سعی می کنند تا راهکارهای مختلف را در زمینه توسعه گردشگری به کار برند تا از این طریق بتوانند در صحنه رقابت ژئوپلوتیکی سرمایه ، جریان سرمایه گزاری را به سود  خود جذب نمایند و علاوه بر تأمین اشتغال و درآمد برای خود تنوع اقتصادی را همراه با کسب درآمد ارزی تجربه نمایند و در بعد داخلی با گسترش و توسعه گردشگری زمینه پخش درآمد ملی و توسعه مناطق مختلف و مستعد را فراهم آورند. KALYNA COUNTRY TOURISM EVLOPMENT STRATEGY(TDS) P:56 در شهر ....به جاذبه های بیشمار طبیعی – تاریخی – فرهنگی – کالبدی و ... و زمینه و بستر مناسبی برای جذب هزاران گردشگر وجود دارد . در این میان گردشگری در سطوح منطقه ای – محلی نیازمند تعمق و ژرف اندیشی و تحقق و کاوش بسیار برای تبدیل شدن به یک اقتصاد پویا و شکوفا است . لذا اتخاذ هرگونه استراتژی و تدوین سیاست های کلان و خرد جهت توسعه  گردشگری و انتخاب الگو یا مدل برای توسعه این بخش مستلزم شناختی هوشمندانه ، جامع و دقیق از چالش ها و تنگناهای موجود جهت توسعه گردشگری و اشراف کامل در خصوص پتانسیل ها و توانمندی های موجود است تا بتوان در نهایت به تدوین راهکارها و راهبرد مخصوص منطقه همت گماشت.  در این میان استراتژی توعه گردشگری (TDS) این قابلیت را دارد تا با بررسی نقش گردشگری  به عنوان وسیله ای برای رشد اقتصادی ، به منظور توسعه یک استراتژی برای آینده به خصوص شناسایی محدودیت هایی که نیاز به خطاب می توان اولویت های بخش ، از جمله اهداف ، توسعه محصول و استراتژی های بازاریابی ، برای شناسایی عواملی که می تواند به بهبود سودآوری و جذب سرمایه گزاری و به بررسی نقش دولت و بخش تجاری برای تعیین کمیت و کیفیت منابع لازم  و حمایت بودجه بخش دولتی که در آن مناسب است. و هدف اصلی به حداکثر رساندن منافع اقتصادی پایدار از گردشگری و روشن و قطعی اقدام به ارائه طرح اجتماعی و اقتصادی است. با توجه به اینکه استراتژی توسعه گردشگری یا همان (TDS) در بیشتر مناطق گردشگری جهان که قابلیت جذب گردشگر را دارند تهیه شده و بر اساس آن تمام برنامه های خرد و کلان گردشگری منطقه تهیه می شود..(STRATEGIC SUSTAINABLE TOURISM DEVELOPMENT IN INDONESIA 2009 P: 145)  

TDS: عبارتست از تهیه چشم انداز بلند مدت یک منطقه (ناحیه) که براساس آن برنامه اقدام کوتاه مدت تهیه می شود. این استراتژی اتخاذ رویکرد تجزیه و تحلیل جامع است که همه عناصر لازم برای توسعه و بهبود وضعیت گردشگری را دارا می باشد. NATIONAL TOURISM DEVELOPMENT STERATEGY 2009-2013 P:78)) استراتژی توسعه گردشگری به عنوان وسیله برای رشد اقتصادی به منظور توسعه یک استراتژی برای آینده، به خصوص شناسایی محدودیت های که نیاز به  راه کار دارند، می تواند اولویت های بخش، از جمله اهداف؛ توسعه محصول و استراتژی های بازار یابی، برای شناسایی عواملی که می تواند به بهبود سود آوری، جذب  سرمایه گذاری وبه بررسی نقش دولت و بخش تجاری برای تعیین کمیت و کیفیت منابع لازم و حمایت از بخش های که مناسب برای منطقه می باشند .هدف اصلی به حداکثر رساندن منافع اقتصادی پایدار از گردشگری و طرح های روشن و قطعی که به ارائه راهکارهای مناسب برای بخشهای اقتصادی و جتماعی می نماید.

مزيت‌هاي سرمايه گذاري در صنعت گردشگري ايران

منبع : سایت دفتر امور اجرایی و روابط عمومی 

اشاره:  صنعت گردشگري بر خلا‌ف بخش‌هاي اقتصادي ديگر از مجموعه‌اي از ارايه كنندگان خدمات شامل دفاتر خدمات مسافرتي و تورگرداني، عاملا‌ن حمل و نقل هوايي، ريلي، جاده‌اي و دريايي، هتل‌ها، مهمان‌سراها و مهمان‌پذيرها، متصديان جاذبه‌هاي گردشگري، رستوران‌ها، فروشگاه‌هاي محصولا‌ت صنايع دستي، اقلا‌م سوغاتي، پوشاك، كفش، اشيا چرمي‌و ساير اقلا‌م مورد علا‌قه گردشگران است كه عمده تأمين‌كنندگان اين خدمات در بخش خصوصي فعاليت دارند و دستگاه‌هاي دولتي مرتبط با آنها تلا‌ش مي‌كنند تا ضمن كاهش تصدي‌گري، به امور برنامه ريزي توسعه و مديريت خدمات گردشگري بپردازند.

 تنوع فعاليت‌هاي مربوط به صنعت گردشگري باعث شده است تا رونق اين بخش، اثرهاي اقتصادي بالا‌يي را براي اقتصاد كشور در مقايسه با ساير بخش‌هاي اقتصادي ايجاد كند. علا‌وه بر اين مطالعات انجام شده نشان داده‌اند توسعه اين صنعت نقش مؤثري  در كاهش بيكاري و همچنين بهبود توزيع درآمد و افزايش درآمدهاي دولت دارد. اين موضوع به خصوص از آن جهت كه در كشور ما بيكاري به عنوان اصلي‌ترين مشكل اقتصادي كشور مطرح است، روز به روز به صورت جدي تري مورد توجه سياستگذاران و برنامه ريزان كشور قرار گرفته و توسعه صنعت گردشگري كشور در حال تبديل شدن به يك خواست ملي و همگاني است. در اين بين ايجاد چنين فضايي به طور حتم بايد همراه با هدايت منابع عمومي‌و همچنين فرصت‌هاي اقتصادي به سمت اين صنعت باشد. در اين صورت بخش گردشگري براي سرمايه‌گذاران بخش غيردولتي به عنوان يك فرصت مناسب تلقي خواهد شد و با ورود به اين بخش ضمن تحقق اهداف ملي در زمينه ايجاد اشتغال و رشد و توسعه اقتصاد ملي، منافع سرشاري را نيز نصيب خود خواهند كرد. در ادامه به چند مورد از ويژگي‌ها و مزيت‌هاي صنعت گردشگري كشورمان اشاره مي‌شود و تلا‌ش خواهد شد تا فرصت‌ها و موقعيت‌هاي موجود به صورت واقع بينانه‌اي بررسي شود. براي اين منظور ابتدا شاخص‌هاي كلا‌ن و ملي مورد بحث قرار مي‌گيرد و سپس موضوع از ديدگاه خرد بررسي مي‌شود.

 ضريب فزاينده توليد و اشتغال صنعت گردشگري در ايران

 محاسبات انجام شده نشان داده‌اند كه ضريب فزاينده توليد در صنعت جهانگردي ايران معادل 6/1 است كه اين رقم بدان معنا است كه اگر يك واحد پولي توسط جهانگردان در ايران هزينه و وارد چرخه اقتصادي كشور شود، باعث ايجاد توليدي به ميزان 6/1 واحد پولي در بخش‌هاي مختلف اقتصادي كه به صورت مستقيم يا غيرمستقيم با آن در ارتباط هستند، خواهد شد. مقايسه اين اثر با ضريب فزاينده  ساير بخش‌هاي اقتصادي نشان مي‌دهد كه صنعت گردشگري ايران پس از صنايع غذايي (با ضريب 16/2) و ساختمان (با ضريب 72/1) در رتبه سوم در بين تمام بخش‌هاي اقتصاد ايران قرار دارد كه نشان از قابليت بالا‌ي صنعت ياد شده براي ايجاد رونق اقتصادي در كشور است.

 همچنين محاسبات انجام شده در مورد ضريب فزاينده اشتغال در بين بخش‌هاي مختلف اقتصادي نشان مي‌دهد قدرت اشتغال زايي صنعت گردشگري در ايران بعد از بخش‌هاي كشاورزي، صنايع غذايي و ساختمان در رتبه چهارم قرار دارد.

 توسعه صنعت گردشگري علا‌وه بر رونق توليد و ايجاد فرصت‌هاي جديد شغلي، اثرهاي مثبت ديگري نيز در سطح كلا‌ن دارد. از آن جمله مي‌توان به: افزايش عوايد دولت اشاره كرد به طوري كه افزايش توليد در بخش‌هاي مختلف كه در اثر توسعه گردشگري ايجاد شده است، باعث افزايش ماليات‌هاي غير مستقيم دولت خواهد شد. علا‌وه بر اين تحقيقات نشان مي‌دهد كه توسعه صنعت گردشگري باعث كاهش نابرابري توزيع درآمد مي‌شود. بهبود تراز پرداخت‌ها نيز از ديگر آثار مثبت توسعه صنعت گردشگري خواهد بود.

قابليت درآمد زايي صنعت گردشگري

براي عوامل توليد

 مطالعات انجام شده نشان داده‌اند قدرت درآمدزايي صنعت گردشگري براي عوامل توليد در ايران پس از صنايع فلزات اساسي در رتبه دوم قرار دارد. اين امر مي‌تواند نشان‌دهنده اهميت توسعه اين صنعت براي صاحبان عوامل توليد از جمله صاحبان سرمايه و كار باشد. از لحاظ بخشي، بيشترين سهم از درآمد ايجاد شده در اثر توسعه صنعت گردشگري به ترتيب نصيب هتل‌ها، رستوران‌ها، صنايع پوشاك و چرم و كشاورزي خواهد شد. از لحاظ سهم عوامل توليد از درآمد حاصل از توسعه گردشگري (در فعاليت هتل و رستوران) به ترتيب 47 درصد مربوط به سود سرمايه و حدود 14 درصد مربوط به نيروي انساني است. اين شاخص‌ها به خوبي گوياي مزيت صنعت گردشگري كشور براي سرمايه‌گذاري است

ادامه نوشته

مبانی و حقوق جهانگردان از دیدگاه منابع اسلامی

نویسنده : روح الله شریعتی

ماخذ : مجله فقه و حقوق ،شماره 7 ، زمستان 1384

مقدمه

یکی از موضوعاتی که امروزه اهمیت بسیار دارد، موضوع جهانگردی یا توریسم است. جهانگرد در معنای وسیع فردی است که حداقل یک شبانه روز خارج از منزل و اقامتگاه خود زندگی کند. مادّة یک قانون توسعة صنعت جهانگردی ایران، مصوب 1370، در تعریف ایرانگردی و جهانگردی مقرر می‌دارد:

منظور از ایرانگردی و جهانگردی عبارت است از هر نوع مسافرت انفرادی یا گروهی که بیش از 24 ساعت بوده و به منظور کسب و کار نباشد.

تألیف سفرنامه‌ها به زبانهای مختلف حاکی از اهمیت جهانگردی است. در ایران قدیم به مسافران و جهانگردان احترام خاصی می‌گذاشتند. راه شاهی به طول 2500 کیلومتر و احداث کاروانسرا‌ها و چاپارخانه‌های بین راه و پلها از مهم‌ترین اقدامات هخامنشیان بود که جهانگردی را آسان می‌کرد. هرودوت ـ جهانگرد و مورخ مشهور یونانی ـ از آن راه عبور کرده است (محقق داماد، 1378: 307). در دوران اشکانیان نیز احداث جادة ابریشم از چین تا مدیترانه که از فلات ایران عبور می‌کرد، به این امر کمک فراوانی کرد. اسلام نیز با توصیه به مهمان‌نوازی و به خصوص غریب‌نوازی و توصیه‌های اکید قرآن و سایر منابع اسلامی بر سیر و سفر وتفکر در آفرینش، بر اهمیت این موضوع افزوده است. آمیزش این توصیه‌ها با فرهنگ لطیف و مهمان‌نواز ایرانی باعث گردیده که از گذشته‌های دور تاکنون ایران به بهترین و امن‌ترین مکان برای جهانگردان تبدیل گردد که این امر در سفرنامه‌های جهانگردان غربی کاملاً مشهود است.

سیر و سفر از جمله موضوعاتی است که مورد توصیه و تاکید قرآن مجید قرار گرفته است. قرآن مجید در هفت مورد با حالت استفهام انکاری (اولم یسیروا ـ افَلَمَ یسیروا)* سؤال می‌کند که چرا در زمین سیر نمی کنید. در شش مورد نیز خطاب امری است و دستور می‌دهد که در زمین سیر کنید (سیروا).** گرچه اهداف سیر و سفر و جهانگردی متعدد و متنوع است، بررسی کوتاه و اجمالی نشان می‌دهد که موارد ذکر شده در قرآن همه با اهداف فرهنگی توأم است. قرآن در یازده مورد هدف این کار را تعمق و اندیشیدن در عاقبت و احوال گذشتگان دانسته

که در چهار مورد از آنها نگرش در احوال گذشتگان دروغگو و مجرم مورد تاکید قرار گرفته است و دو مورد باقی مانده به نگرش و اندیشه در چگونگی پیدایش خلقت و شکوفایی عقل و دل اختصاص دارد. بدیهی است که در سیر و سفر به خصوص به نقاط مختلف دنیا انسان با مشاهدة موجودات بی نظیر الهی مانند حیوانات، بیابانها، جنگلها، کوهها، اقیانوسها، شهرها و انسانهای مختلف که در نژاد و رنگ، فرهنگ و رسوم، دین و ایین، خلق و خو و... با یکدیگر اختلاف دارند، خدا را که خالق همه موجودات است بالعیان مشاهده می‌کند و دست از

خرافه پرستی و بی‌ایمانی بر می‌دارد. به همین دلیل این موضوع مورد توصیه و تاکید اسلام قرار گرفته است.

در پایان مقدمه شایان ذکر است که در بررسی موضوع حقوق جهانگردان از دیدگاه منابع اسلامی، مبانی و اصول حقوق جهانگردان از دیدگاه اسلام را بررسی می کنیم و به دنبال آن حقوق آنان را از نظرگاه اسلام و با توجه به مبانی اسلام و قوانین موجود مورد دقت و کاوش قرار می‌دهیم.

فصل اول. مبانی و اصول

بی شک مبانی و اصول در هر عرصه زیربنای حقوق در آن عرصه است. برخی از مبانی و اصول در موضوع مورد بحث به قرار زیر است.

1. کرامت انسانی

یکی از مهم ترین مبانی حقوق افراد در جامعة اسلامی ارزش و کرامت انسانی است. اسلام برای بشر، فارغ از هرگونه عقیده و مرام، ارزش قائل است. خداوند در قرآن مجید می‌فرماید:

و لقد کرّمنا بنی آدم و حملناهم فی البّر و البحر؛ به درستی که فرزندان آدم را گرامی داشتیم و آنان را در خشکی و دریا برنشاندیم (اسراء: 70).

آیات و احادیث فراوانی در این زمینه وارد شده که همه از شخصیت دادن خداوند به انسان و ارزش دادن به او حکایت می‌کند. به علاوه، سیرة پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت شریفشان نیز بر این امر گواهی می‌دهد. در تاریخ آمده است که پیامبر به احترام جنازة فردی یهودی که از کنار ایشان تشییع می‌شد به پا خاستند و در پاسخ اصحاب که گفتند: «جنازة یهودی است» فرمودند: «ألیست نفساً ؛ آیا انسان نیست؟» (مجلسی، 1403، 78: 273)

علاوه بر سیرة اهل بیت، دستورهای اکید دین اسلام مبنی بر کمک به همگان که در آیات و سخنان پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت ایشان متجلی شده نیز دلیلی بر ارزشمندی انسان در این مکتب است. روایاتی نظیر فرمودة حضرت امیر (ع) «عمل نیک خود را به مردم بذل می‌کن! پس به درستی که ارزشمندی کار نیک نزد خدواند با هیچ چیز معادل نیست.»* یا گفتة دیگر ایشان «نیکوکار کسی است که نیکی او به عموم مردم برسد.»** (محمدی ری شهری، 1416: 641) و یا فرمودة امام صادق (ع): «خداوند فرموده است: مردم عیال من هستند؛ پس محبوب‌ترین آنها نزد من مهربان‌ترین آنان به خلق و کوشاترین آنها در برآوردن حوائج آنان است.»*** (محمدی ری شهری، همان: 700)، همه دلیلی بر احترام اسلام به انسان است.

فقها نیز بر اساس منابع اسلامی فتاوایی داده‌اند که همگی بر حق کرامت انسان دلالت دارند؛ فتاوایی مانند حرمت مثله کردن، ممنوعیت کشتن افرادی که در جنگ حضور نداشته‌اند یا کشتن کودکان و زنان، توصیه اکید بر عدم انجام اموری که دور از شأن و منزلت انسانی است، مثل بد رفتاری با اسیران و... و یا در بحث از مجازات، ممنوعیت اهانت به متهم یا اعمال مجازات بیش از آنچه در شرع مقرر است و... .

گفتنی است که در اعلامیة جهانی حقوق بشر نیز این اصل مورد توجه قرار گرفته و حقوقی همانند حق حیات، ممنوعیت بازداشت بدون دلیل، ممنوعیت شکنجه و هرگونه رفتار غیر انسانی حتی با مجرم، همه از آثار اِعمال این اصل است. شایان ذکر است که در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز اصول 32، 38، 39 و برخی اصول دیگر بر این مبناست.

ادامه نوشته